Italia, Paese di musicisti: Emanuele Rovere (Manŭel)

Emanuele Rovere, conosciuto come Manŭel, è uno dei più fecondi musicisti italiani in attività in ambito esperantista. Le sue produzioni (cover e originali) hanno cominciato ad essere conosciute fin dal 2010.

Nova Sento in Rete l’ha intervistato per voi.

D. Kiu estas (estis) via laboro en la ĉiutaga vivo? [Qual è/era la tua occupazione nella vita di tutti i giorni?]

R. Kvin jarojn mi instruis elektroteknikon en ŝtata “profesia lernejo”. Dekkvin jarojn, mi estis teknika funkciulo de ENEL (Ente Nazionale Energia Elettrica). Dudeksep jarojn, mi estris metiistan firmaon pri elektraj, gasaj, hejtigaj instalaĵoj. Notindas, ke, malgraŭ mi estas kontraŭmilitaristo, mi plenumis mian militan servon (unu jaron), kiel simpla soldato, kaj rezultis la plej lerta el 105 en la kurso por “radioaparatoj- specialisto”, ricevinte la maksimuman poentaron, laŭdon per telegramo el la Ministerio pri Defendo kaj dusemajnan premiferion.
[Ho insegnato per cinque anni elettrotecnica in un istituto professionale statale. Per quindici anni sono stato funzionario tecnico all’ENEL. Per ventisette anni ho condotto un’impresa installatrice artigiana per elettricità, gas e riscaldamento. Da notare, che -malgrado io sia antimilitarista- ho svolto il servizio militare (un anno), come soldato semplice, e sono risultato il migliore (su 105) del corso per “specialista in radioapparati”, ricevendo il punteggio massimo, un telegramma di lode dal Ministero della Difesa e una licenza premio di due settimane.]

D. Kiam kaj kiel vi lernis esperanton? [Quando e come hai imparato l’esperanto?]

R. Fine de 1985 mi ekfrekventis lingvokurson kaj la sekvan marton mi komencis instrui esperanton.
[Alla fine del 1985 cominciai a frequentare un corso di lingua e nel marzo seguente iniziai a insegnare esperanto.]

D. Kiam kaj kiel vi komencis ludi muzikon? [Quando e come hai iniziato a suonare la musica?]

R. Mi estis dekkvinjara kiam mia fratino, 5 jarojn pli aĝa ol mi, laborante ĉe riĉa familio en Milano, havis ŝancon sendi al mi [en Udine] gitaron, rompitan kaj forĵetitan de la junuloj de tiu familio. Tiam, ĉar mi ĉiam kapablis kanti en lernejo kaj en la preĝeja koruso, mi mem eklernis muzikon kaj ludi gitaron. Dum la milita servo, mi lasis gitaron por bone lerni ludadon de basgitaro, kiun mi praktikis dudekon da jaroj en bonaj amatoraj grupoj, ĉiam kantante en pluraj lingvoj.
[Avevo quindici anni quando mia sorella, di cinque anni più vecchia di me, che lavorava presso una famiglia agiata a Milano, ebbe la possibilità di spedirmi [a Udine] una chitarra, rotta e scartata dai ragazzi di quella famiglia. Allora, siccome ero sempre stato capace di cantare a scuola e nel coro della chiesa, per conto mio cominciai a studiare musica e imparai a suonare la chitarra. Durante il servizio militare, abbandonai la chitarra per imparare bene il basso, che praticai una ventina d’anni in gruppi amatoriali di qualità, sempre cantando in diverse lingue.]

 

D Kiam kaj kial vi decidis muzikumi en esperanto? [Quando e perché hai deciso di fare musica in esperanto?]

R. Bedaŭre, pro malsukcesa operacio ĉe tonsiloj, kiam mi estis tridekokjara, mi perdis la “kantovoĉon” kaj restis al mi “normalan voĉon” kiu estas nur “pala ombro de kiu ĝi estis”. Dum multaj jaroj mi ne povis kanti kaj eĉ ne volis aŭskulti muzikon ĝis kiam, lerninte esperanton, en la grupo mi estis preskaŭ devigita kanti, repreni gitaron, kantigi, muzikigi tekstojn, ktp. Tiam en la urbo Udine, la grupo estis multenombra kaj tre agema tiel, ke mi estas elektita (kaj rolis du jarojn) kia konsilano de IEF kaj konatiĝis ankaŭ kun Renato Corsetti, Brunetto Casini kaj aliaj. Ĉar en la grupo estis katolika pastro, mi muzikigis, kaj parte memverkis, kantojn por la tuta katolika meso kaj preskaŭ ĉiuj grupanoj kunkantis dekojn da fojoj en urbaj preĝejoj, inkluzive de kiam kuncelebris eĉ la ĉefepiskopo de Udine, en la preĝejo de Sankta Maria en Kastelo, ĉeestante ĵurnalistoj kaj televido (en 1988). En 1990, mi lasis la grupon, tamen mi partoprenis en eventoj kaj helpis ĉiufoje kiam oni tion petis. Post mia deviga emeritiĝo, fine de 2009, mi havis la malbonan ideon frekventi la “Instruistan trejnadon” en la universitato de Poznano, kie mi preterpasis la C1 ekzamenon kun brilega poentaro. Tial, kaj malgraŭ la konstato, ke la grupo en Udine preskaŭ ne plu ekzistis, mi komencis eksplori la esperantistaron enrete kaj konstatis, ke multas la kantistoj kaj muzikistoj sed ne trovis eĉ unu el ili, kiu bone elparolas esperanton. Kompreneble, multe influis la kaŝitan deziron povi refoje kanti, sed ege instigis min la ideo, ke ne eblas lasi tiom grandajn kripligojn de esperanto en la muzika fako. Mi reaĉetis gitaron, basgitaron kaj sonaparatojn, provis esperantigi, ludi kaj kanti kelkajn malnovajn, neniam forgesitajn kantojn kaj, post peto al Bruĉjo Casini, mi povis ilin prezenti dum la internacia vespero de la Itala Kongreso 2010. La samideanaro entuziasme akceptis ilin kaj tio instigis min prilabori “profesie” la kantojn de mia unua KD, kiun Vinilkosmo akceptis distribui sed kies proprieto restas komplete mia. Tiu KD kaj la aliaj tri, kiuj lin postsekvis, ricevis favorajn recenzojn en la plej konataj esperantaj revuoj, inkluzive de Esperanto de UEA; poste mi koncertis sukcesege dum la UKj en Reykjavik kaj Buenos Aires.
[Purtroppo, a causa di un’operazione non riuscita alle tonsille quando avevo trentotto anni, persi la “voce da canto” e mi rimase la “voce normale”, che è soltanto “la pallida ombra di quello che era”. Per molti anni non ho potuto cantare e non volevo nemmeno ascoltare la musica, fino a quando, avendo imparato l’esperanto, nel gruppo fui quasi obbligato a cantare, riprendere la chitarra, far cantare, musicare i testi, eccetera. Allora a Udine il gruppo era molto numeroso e molto attivo, sì che fui eletto (con mandato biennale) consigliere FEI e conobbi anche Renato Corsetti, Brunetto Casini e altri. Siccome nel gruppo c’era un prete cattolico, misi in musica, e in parte scrissi, i canti per tutta la messa cattolica che quasi tutti i membri del gruppo cantarono decine di volte nelle chiese della città, compreso quando concelebrò persino l’arcivescovo di Udine, nella chiesa di Santa Maria in Castello, alla presenza dei giornalisti e della televisione (nel 1988). Nel 1990 lasciai il gruppo, tuttavia continuai a partecipare agli eventi e a dare una mano ogni volta che mi veniva richiesto. Dopo il pensionamento, alla fine del 2009, ebbi la cattiva idea di frequentare il “Corso di addestramento per insegnanti” presso l’università di Poznan, dove superai l’esame C1 con uno splendido punteggio. Perciò, e malgrado la constatazione che il gruppo di Udine quasi non esisteva più, iniziai ad esplorare il mondo esperantista in rete e constatai che ci sono numerosi cantanti e musicisti, ma non ne trovai nemmeno uno che sapesse pronunciare bene l’esperanto. Naturalmente ebbe una grande influenza il desiderio nascosto di poter ricominciare a cantare, ma mi stimolava fortemente l’idea che non si potesse lasciare così tante storpiature dell’esperanto in campo musicale. Riacquistai una chitarra, un basso e la strumentazione accessoria, provai a tradurre in esperanto, suonare e cantare alcune vecchie canzoni mai dimenticate e, dopo la richiesta a Brunetto Casini, potei presentarle durante la serata internazionale al Congresso Italiano del 2010. Gli esperantisti li accettarono con entusiasmo e ciò mi indusse a elaborare “professionalmente” le canzoni del mio primo CD, che fu distribuito da Vinilkosmo ma la cui proprietà restò solo mia. Quel CD e gli altri tre che seguirono ricevettero recensioni favorevoli nelle più conosciute riviste esperantiste, compreso Esperanto dell’UEA; dopodiché feci concerti di grande successo durante i Congressi Universali [UK] di Reykjavik e Buenos Aires.]

 

D. Kiel vi elektas la esperantigotajn kantojn? [Come scegli le canzoni da tradurre in esperanto?]

R. Estante mi ne plu juna, lauaĝe, mi devas elekti datitajn kantojn, pluraj el kiuj estas en mia memorprovizo. Tamen, mi esperantigis kelkajn ne tiom oldajn, kiujn mi konis nur post, ke mi reprenis aŭskulti muzikon. La elekto dependas de la temo de la kantoj kaj, kompreneble, de la eblo esperantigi tesktojn ne ĉiam facile adapteblaj al la silabnumero de la esperantaj vortoj, al la akcentoj kaj al la muzika metriko. La dekunu kantoj de mi verkitaj estas la esprimo de kelkaj el la sentoj en mia koro.
[Siccome non sono più giovane, devo scegliere canzoni di una certa età, molte delle quali conosco a memoria. Però ne ho tradotte in esperanto anche alcune non così vecchie, che ho conosciuto solo dopo aver ricominciato ad ascoltare la musica. La scelta dipende dall’argomento delle canzoni e -naturalmente- dalla possibilità di rendere in esperanto testo non sempre facilmente adattabili al numero di sillabe delle parole in esperanto, agli accenti e alla metrica musicale. Le undici canzoni che ho scritto io sono l’espressione di alcuni dei sentimenti nel mio cuore.]

 

D. Kiu(j)n aŭtoro(j)n vi preferas? [Quale/i autore/i preferisci?]

R. Se oni trarigardas la vicon de kantoj de mi esperantigitaj, rimarkas facile, ke multas kaj diferenciĝas la aŭtoroj, tamen kaj verŝajne, kunliga fadeno estas la sentoplenaj tekstoj. Sed, mi klopodis prezenti vastan gamon da temoj kaj ritmoj, elektante precipe inter la famaj aŭtoroj el la ses kaj sepdekjaroj de la pasinta jarcento.
[Scorrendo la serie delle canzoni che ho tradotto in esperanto, si nota facilmente che gli autori sono molti e differenti, però probabilmente il filo conduttore sono i testi pieni di sentimento. Però ho cercato di presentare una vasta gamma di temi e ritmi, scegliendo principalmente tra autori famosi degli anni Sessanta e Settanta del secolo scorso.]

 

D. Ĉu vi preferas koncerti aŭ ludi studie? [Preferisci suonare dal vivo o in studio?]

R. Ankaŭ mi, sendube, kiel preskaŭ ĉiuj amantoj de kantado, pliŝatas kanti antaŭ sentema kaj kompetenta publiko. Ludi studie estas bele ĉar ĝi donas la ĝuon konstati, ke la verkoj sukcesas kaj mi kapablas plenumi bonnivele, malgraŭ miaj senprofesieco kaj senhelpo de iu ajn.
[Senza dubbio anch’io, come quasi tutti gli amanti del canto, preferisco cantare davanti a un pubblico sensibile e competente. Suonare in studio è bello perché dà il piacere di verificare che il lavoro ha successo e riesco ad eseguirlo ad un buon livello, nonostante io non sia un professionista e non mi faccia aiutare da nessuno.]

 

D. Ĉu vi komponas/tradukas kanzonojn nur por vi mem aŭ ankaŭ por aliaj kantist(in)oj? [Traduci/componi canzoni solo per te o anche per altri/e cantanti?]

R. Ĝis nun, venis al mi dekoj da proponoj, precipe petoj por esperantigo de kantoj el pluraj lingvoj, sed veraj proponoj por kunlaboro mankis. Mi sukcesis kantigi Tatiana Zakharova Rajllart (francino, rusdevena) kaj la brazilaninon Neide Barros Rego en mia esperantigo de “La vie en rose” (kion mi faris homaĝe al la UK de Lille en 2015). Sekve, mi verkis kaj prilaboris la bondezirkanton “Feliĉan naskiĝdatrevenon, bonŝancan novjaron” kaj kunordigis la perkomputilan registradon de la voĉo de Tatiana. Antaŭ du semajnoj, mi sukcesis same fari pri la kanto “Mi dankas vin” kun Tatiana kaj baldaŭ mi publikigos la version kun la voĉo de Lydie (knabino el Demokrata Respubliko Kongo) kies familian nomon mi ne konas, ĉar pri la interkonsento okupiĝis la tiea e-instruanto Joel Muhire, kiun mi jam plurfoje helpis ankaŭ por la produktado de KD de li prilaborita.
[Finora ho ricevuto decine di proposte, soprattutto richieste di rendere in esperanto canzoni da molte lingue, ma sono mancate vere proposte di collaborazione. Sono riuscito a far cantare Tatiana Zakharova Rajllart (francese di origine russa) e la brasiliana Neide Barros Rego con la mia traduzione in esperanto di “La vie en rose” (che ho fatto in omaggio all’UK a Lilla nel 2015). In seguito ho scritto ed elaborato la canzone di auguri “Buon compleanno, felice anno nuovo” e ho coordinato la registrazione digitale della voce di Tatiana. Due settimane fa sono riuscito a fare la stessa cosa con la canzone “Ti ringrazio” con Tatiana e presto pubblicherò la versione con la voce di Lydie (ragazza della Repubblica Democratica del Congo) di cui non conosco il cognome, poiché dell’accordo si è occupato l’insegnante congolese Joel Muhire, che ho già aiutato più volte anche per la produzione del CD composto da lui.]

 

D. Viaj estontaj planoj… [I tuoi piani futuri…]

R. Agorde kun la fortoj, kiujn la bona Dio espereble pludonacos al mi, mi daŭrigos agadi poresperante, sed kun malkreskanta entuziasmo, precipe ĉar la “publika opinio pri esperanto” pli kaj pli konsideras ĝin kompatinda senvaloraĵo, praktikata de sektecaj stranguloj celantaj eviti la morton de fantaziaĵo sena je ia eblo konkretiĝi. Jam kvar jarojn, mi restis je dispono de la E-Organizoj por pludisdoni mian senpagan helpon (pri kiu ili profitis plurfoje, precipe en tre plenbezonaj situacioj) kaj mi daŭrigis prezenti al ili donacemajn kunlaborproponojn por sukcese valorigi esperanton… sed la situacio ne ŝanĝiĝis. Tial, se esperanto pluhavos vivotempon, la posteŭloj prijuĝos.
[A seconda delle forze che -speriamo- il buon Dio vorrà continuare a darmi, continuerò a fare attività a favore dell’esperanto, ma con entusiasmo decrescente, soprattutto perché la “pubblica opinione sull’esperanto” lo considera sempre più un’inezia miseranda, praticata da svitati settarî che mirano ad evitare la morte di una fantasticheria senza alcuna possibilità di concretizzarsi. Già da quattro anni sono a disposizione delle organizzazioni esperantiste per dare il mio aiuto disinteressato (del quale hanno approfittato più volte, soprattutto in situazioni di gran bisogno) e ho continuato a presentare proposte di collaborazione per valorizzare appieno l’esperanto… ma la situazione non è cambiata. Perciò, se l’esperanto avrà ancora tempo da vivere, giudicheranno i posteri.]

 

En 2011, MANŬEL eldonigis la albumon “DUONVOĈE… TUTKORE” = 10 esperantigitaj kantoj;  en 2012, “ĈU PLU EKZISTAS AMO?” = 11 kantoj, el kiuj 3 de li mem verkitaj; en 2103, “MIRINDAĴO = 10 esperantigitaj kantoj + videoj kun sinkronitaj tekstoj; en 2014, “DANKAS MI LA VIVON” = 10 esperantigitaj kantoj + videoj kun sinkronitaj tekstoj.

Ĉiuj albumoj (kompaktaj diskoj) ricevis la plej favorajn recenzojn en la ĉefaj esperanto revuoj (Literatura Foiro, Ondo de Esperanto, Monato, Esperanto de UEA, ktp) kaj, kio certe pli gravas, la ŝaton de la tutmonda samideanaro. La unua kaj dua KDj entenas ankaŭ la muzikajn bazojn de la kantoj kaj la tekstolibreton. La tria kaj kvara KD entenas, krom la tekstolibreto, ankaŭ la videkantojn kun karaokea teksto (fakte, ili estas DVD ne simpla KD).

Pli ol trideko de aliaj kantoj, de li verkitaj, ne estas eldonitaj en KDj sed publikitaj en YouTube, inter kiuj la sukcesegaj “ESPERANTISTO”, “EŬROPO”, “AVE MARIA, REĜINO DE LA ESPERO”, “BRILA KOMETO”, “PATRO NIA”, “MIA KATO”, “LASU, KE MI KANTU”, “LA SONO DE SILENTO”, “ESTU TIEL” …

MANŬEL koncertis tridekon  da fojoj en pluraj eŭropaj landoj  (Italio, Francio, Germanio, Danlando, Pollando, Kroatio, Svislando, Slovakio, Litovio) kaj, dum la UKj 2013 kaj 2014, en Islando kaj Argentino. Lia kantoj kaj videoj estas elsendataj de Ĉina Radio Internacia, Radio Rio de Janeiro, Esperanta Televido-ETV, STUDIO-TV, esperantistaj podkastoj, ktp.

En YouTube, liaj videkantoj, ekde la 1a de januaro 2015 ĝis la 20a de marto 2018, ricevis pli ol 198.000 spektadoj. En Vizaĝlibro (Facebook), ekde la 1a de januaro 2015 ĝis la 21a de marto 2018, tiuj kantoj ricevis pli ol 10.000 gratulmesaĝoj kaj 5.040 kunpartigojn, krom pli ol duona miliono da “mi ŝatas”. Tiuj mesaĝoj kaj kunpartigoj estas registritaj en aparta dokumento, por kiu scivolas.

La temoj de la  kantoj de MANŬEL estas: AMO, AMIKECO, PACO,  SOLIDARECO, RESPEKTO POR LA NATURO kaj POR LA MEDIO, vivigo de la VERAJ IDEALOJ DE ESPERANTO.  Lia muzika verkado kaj kantado distingiĝas per la trafa elekto de belaj, bone luditaj melodioj laŭ kiuj glate fluas la tekstoj klare prononcitaj per esprimoriĉa voĉo.

La poresperanta agado de MANŬEL ne limiĝas al la muzika fako, sed li instruas esperanton kaj prezentis ĝin okaze de dekoj da eventoj, kadre de la programo de UNESCO KLUBO de la urbo Udine.

La mono enspezita per la vendado de la KDj de MANŬEL iras al esperanto-instruantoj en Demokrata Respubliko Kongo kaj al aliaj esperantistoj, bezonaj je helpo.

Bedaŭre kaj malfacile kalkuleblas la nombro da spektadoj de videkantoj de MANŬEL en IPERNITY kaj en la pluraj kanaloj de YouTube, kie oni reproponas ilin.

 

YouTube  =   http://www.youtube.com/user/manuelxz1/videos   

Facebook   =   https://www.facebook.com/emanuele.rovere.7?fref=ts

STUDIO-TV =  http://novajhoj.weebly.com/manuel.html

IPERNITY =  http://www.ipernity.com/home/manuelkantas

 

La kompaktdiskoj de MANŬEL mendeblas ĉe:

www.vinilkosmo.com – Libroservo de UEA – Libroservo de IEF – emanrovere@libero.it

kaj pluraj libroservoj.

 

Aliaj informoj pri MANŬEL [Altre informazioni su MANŬEL]: https://eo.wikipedia.org/wiki/Emanuele_Rovere

Lascia un commento

Il tuo indirizzo email non sarà pubblicato. I campi obbligatori sono contrassegnati *